среда, 19 января 2011 г.

Проблема белорусской гос-венности в общ- полит движении Б. Первый всебелорусский съезд. Объявление БНР.

Першы Усебеларускi з'езд адбыуся 5-7 снежня 1917 г. у Мiнску. На iм
прысутнiчала 1872 дэлегаты, якiя былi абраны ад усiх 5-цi губерняу Бела-
русi. Па прадстаунiцтву i складу гэта быу у поунай меры паунамоцны з'езд
якi меу права вырашаць пытаннi аб стварэннi краевай улады.На з'ездзе была
абрана Рада i фактычна аб'яулены па-за законам Аблвыканкомзах. Бальшавiкi
з дапамогай зброi разагналi з'езд (17 снежня).Трэцi Усерасiйскi з'езд Са-
ветау адобрыу дзеяннi Беларускiх бальшавiкоу. 18 снежня 1917 года тайна у
дэпо Лiбава - Роменскай чыгункi адбылося паседжанне Прызiдыума Усебеларус
кага з'езда. Быу абраны выканаучы камiтэт ( 17 чалавек ) начале з Тамашом
Грыбам.Ва умовах развалу фронта бальшавiкi не здолелi арганiзаваць абаро-
ну Беларусi.У ноч на 19 лютага 1918 года бальшавiкi уцяклi з Мiнска.Уладу
у свае рукi узяу Выканкам Усебеларускага з'езду.21 лютага 1918 года Выкан
кам звярнууся да народа Беларусi з першай Устауной граматай у якой абвяс-
цiу сябе часовай уладай на тэрыторыi Беларусi i абявязауся склiкаць Усебе
ларускi Устаноучы з'езд. 9 сакавіка 1918 г. адбылося пашыранае пасяджэнне выканкома Савета Усебеларускага з’езда. На пасяджэнні была прынята 2-я Устаўная грамата да народа Беларусі. У гэтым дакуменце Беларусь абвяшчалася Народнай Рэспублікай.Аднак ў граматах не былі дастаткова выразна акрэслены сацыяльна-палітычныя задачы.Таму выпрацоўваецца агульная тактыка ў нацыянальным пытанні.25 сакавіка 1918 г. на сесіі Рады была прынята Устаўная грамата. Грамата павінна была завяршыць працэс самавызначэння і канчаткова канстытуіраваць утварэнне беларускай нацыянальнай дзяржаўнасці. Галоўным у грамаце было абвяшчэнне незалежнасці Беларусі.Найбольшую самастойнасць Рада БНР атрымала ў галіне культуры і адукацыі.Народны сакратарыят БНР атрымаў ад нямецкага камандавання некаторыя правы і ў галіне міжнароднай палітыкі.Вось у такіх складаных умовах Рада БНР на закрытым пасяджэнні прыняла тэкст тэлеграмы германіі, у якой выказвалася падзяка за вызваленне Беларусі ад бальшавіцкага прыгнёту і анархіі.Пасылка Радай тэлеграмы выклікала востры палітычны кразіс у самой Радзе, яе пакінулі эсэры, меншавікі, яўрэйскія сацыялісты.Крызіс прывёў да расколу БСГ.Пасля вайны на вызваленай тэрыторыі Беларусі была адноўлена савецкая ўлада. Ствараліся яе органы: ваенныя саветы, рэвалюцыйныя камітэты, выканкомы Саветаў.Такім чынам, абвяшчэнне БНР з’явілася першай спробай рэалізацыі на практыцы беларускай ідэі, што ўзнікла яшчэ на пачатку ХІХ ст., сукупнасці ўсіх трох яе асноватворных элементаў – нацыянальнай свядомасці, нацыянальна-культурнага адраджэння і нацыянальнай дзяржаўнасці.Аднак гэта быў першы крок барацьбы за беларускую дзяржаўнасць. Незалежнасць і свабода, аб’яўленыя 25 сакавіка 1918 г., так і засталіся жаданнем і надзеяй.Рада БНР даволi паспяхова
займалася культурна-асветнiцкай дзейнасцю.Бый атрыманы дазвол на выданне
14 беларуса-моуных газет i часопiсау.Адкрыта было больш за 160 беларускiх
Быу адкрыты педiнстытут,створана бюро па напiсанню падручнiкау, а для iх
выдання - таварыства "Асвета".У эканамiчнай вобласцi была арганiзавана Бе
ларуская гандлевая палата i распрацавана праграма ажыццяулення фiнансава-
грашолвай сiстэмы.Пасля лiстападаускай 1918 года рэвалюцыi у Германii Са-
вецкi урад дэнансавау Брэсцкi мiрны дагавор i рушыу Чырвоную Армiю на За-
хад. Не маючы уласных войск,Рада БНР не змагла аказаць супрацiуленне.Мно-
гiя члены Рады БНР вумушаны былi пакiнуць Мiнск.Такiм чынам,у вынiку не-
спрыяльных знешне-палiтычных i унутраных умоу няудала завяршылася першая
спроба арганiзацыi беларускай дзяржаунасцi.Але дзейнасць Рада БНР зрабiла
значны уплыу на рост нацыянальнай самасвядомасцi беларусау.Гэта прымусiла
бальшавiцкi урад пайсцi на стварэнне Беларускай Савецкай Рэспублiкi.

Комментариев нет:

Отправить комментарий